Het vierslag of viertakt principe
De organisatie van de avond was in handen van Guy en Jac, en ze wisten er een boeiend verhaal van te maken. Jammer dat de opkomst niet zo geweldig was. Hieronder tref je aan wat er die avond zo'n beetjes allemaal besproken is.
|
De organisatie |
De opkomst |
De onderdelen in een viertakt motor zijn:
-
Zuiger
-
Zuigerveren
-
Cilinderwand
-
Drijfstang
-
Krukas met krukwangen
-
Lagerschelpen
-
Kleppen
-
Nokkenas
-
Distributie
-
Mengselbereiding
De zuiger
De zuiger, zoals hieronder afgebeeld is voorzien van twee
compressieveer en een olieschraapveer.
Merk op dat de zuiger twee langer kanten heeft, dit noemt
men het hemd van de zuiger en dient om de zuiger "recht" te houden tijdens het
op en neer bewegen.
Zuigers zijn meestal gemaakt uit een aluminium legering. De
zuigerveren zijn echter gemaakt uit koolstofstaal, ook de zuigerpen die de
drijfstang borgt in de zuiger, is gemaakt uit koolstofstaal.
de cilinderwand
De cilinderwand zit in het motorblok als één geheel of kan
als cilinderbus in het motorblok geperst zitten. De "losse" cilinderbus in
gemaakt uit gietijzer. De "vaste" cilinderbus is, net als het motorblok, uit
aluminium.
Aluminium cilinderbussen kunnen ze plasmacoaten om een
harde, slijtvaste laag te geven.
Merk in onderstaande figuur, de vele groeven op in de
cilinderbus. Deze groeven dienen om minder wrijving te hebben tussen de
zuigerveren en de cilinderwand en zorgen er tevens voor dat er tijdens de opwaartse
beweging van de zuiger, olie achter blijft in de groeven om te smeren en te
koelen. Deze groeven noemt men "hoongroeven".
De drijfstang
Een drijfstang dient om de zuiger te koppelen aan de krukas
en is meestal gemaakt uit gietijzer of aluminium. De drijfstang bestaat uit
twee delen, het drijfstang gedeelte en de lagerkap. Tegenwoordig maakt men de
drijfstang uit één geheel en "breekt" men de lagerkap af. Ze doen dit om minder
wrijving te hebben tussen de oppervlakten van de drijfstang en de lagerkap. De
drijfstang krijgt enorme "klappen" te verduren.
De krukas
de krukas is in ruwe vorm gemaakt uit gietstaal, daarna
wordt deze zeer nauwkeurig geslepen en "gelapt".
De zware gietstukken, te zien op de afbeelding, noemt men de
krukwangen en dienen om het "momentum" tegen te werken van de zuiger tijdens
bedrijf. Om de krukas te balanceren gaat men kleine boringen geven in de
krukwangen. Meestal worden krukassen gebalanceerd op 3000 rpm.
De motorkostprijs zit hem in het aantal keer gelagerd zijn
van de krukas. De krukas hieronder is van een 4 cilinder motor en is drie keer
gelagerd. Terwijl men ook tussen elke cilinder een lager kan hebben (veel
duurder).
Lagerschelpen
Lagerschelpen, ook wel lagerschalen genoemd zijn gemaakt uit
aluminium of koper met aan het raakoppervlak een zeer dun laagje"witmetaal".
Dit is een zeer zacht metaal dat goed olie vast houd om de draaiende delen te
smeren.
De boringen en groeven in de lagerschalen zijn om de olie
door te kunnen laten.
Kleppen
Bij een eenvoudige viertaktmotor hebben we twee kleppen per
cilinder, een inlaatklep en een uitlaatklep. Kleppen zijn gemaakt uit
koolstofstaal en zijn in vorm "gestampt". Daarna worden de kleppen op de
gewenste diameter geslepen.
Nokkenas
De nokkenas heeft evenveel nokken als dat de motor kleppen
heeft. Meestal heeft een nokkenas nog een bijkomende "nok" om een mechanische
benzinepomp aan te drijven en een tandwiel om de stroomverdeler aan te drijven.
en zo ziet dat er bij een modelmotor uit.
Distributie
De distributie oftewel overbrenging, wordt verzorgt door een
ketting, riem of tandwielen. Zij zorgen voor de verbinding tussen de nokkenas
en de krukas.
distributieriem
distributieketting
distributietandwielen
Viertakprincipe.
Hieronder tref je een kleppendiagram aan voor een OS FS 60 viertaktmotor
